Yenilik ile ayırt edici nitelik iki ayrı sorudur
SMK 56’da yenilik, esas tarihten önce dünyanın herhangi bir yerinde aynı tasarımın kamuya sunulmamasıyla ilişkilidir; yalnız küçük ayrıntılardaki farklar aynı tasarım kabulüne engel olmayabilir. Ayırt edici nitelikte ise bilgilenmiş kullanıcıdaki genel izlenim karşılaştırılır ve tasarımcının seçenek özgürlüğü dikkate alınır. Böylece aynı değil bulgusu tek başına bütün koruma koşullarını karşılamış sayılmaz.
Tescilli tasarımda başvuru veya rüçhan, tescilsiz tasarımda ilk kamuya sunma tarihi ilgili zaman noktasını belirler. SMK 57/2 kapsamındaki belirli açıklamalar için Türkiye’deki şartlı 12 aylık istisna ayrıca değerlendirilir. Her eski görselin tarih ve açıklayan kişi ilişkisi bu nedenle araştırma dosyasında yer almalıdır.
Araştırılan tasarımın kesin örneğini belirleyin
Henüz değişen model üzerinde araştırma yapılacaksa hangi sürümün değerlendirildiğini açıkça kaydedin. Ön, yan ve arka görünüşlerin farklı prototiplere ait olması karşılaştırmayı bozar. Tasarımın baskın görünüm özelliklerini kısa açıklamayla birlikte sunun.
Ürün adı ve sınıflandırma başlangıç sağlar. TÜRKPATENT Locarno kaynağı ile WIPO tasarım veritabanı araştırmayı yapılandırmaya yardımcı olur. Ancak sınıf etiketi, bütün benzer görünümleri kapsayan sonuç garantisi değildir. Ürün adları ve görsel arama yöntemleri birlikte kullanılabilir.
Kayıtlı belgelerle kamuya açık kaynakları ayırın
Tasarım sicilinin yanında katalog, ürün sayfası, fuar yayını ve diğer erişilebilir görseller de araştırma planına girebilir. Her kaynakta tarih ve bağlam farklı güvenilirlik taşıyabilir. Kaynağı belirsiz bir görseli kesin tarihli kabul etmek yerine belirsizliği rapora yazın.
Yeni bir paylaşımın eski tasarıma ait fotoğraf kullanması veya satıcının tarih bilgisinin değişmiş olması mümkündür. Bu nedenle yalnız arama motoru başlığından sonuç çıkarılmamalıdır. Önemli bulgunun asıl kaynağı ve gösterdiği görünüm incelenir.
Görsel farkı listeleyin, tek ayrıntıya takılmayın
Renk, oran, yüzey, parça ilişkisi ve genel biçimi ayrı satırlarda karşılaştırın. Sonra görünümün bütünü üzerinden değerlendirme yapılır. Sadece bir çizginin farklı olması veya iki ürünün aynı işlevi görmesi tek başına sonuç vermez. Türkiye koşullarında yenilik ve ayırt edici nitelik ayrı başlıklardır.
Araştırmacının gözlemi ile resmî kayıttaki veri ayrı yazılmalıdır. Benzerliğin neden önemli olduğu, hangi görünüşte görüldüğü ve hangi bilgi eksik kaldığı açıklanmalıdır. Yüzde puanı veya görsel eşleşme skoru gerekçenin yerine geçmez.
Temsili örnek: Ambalaj şişesinin görünümü
Varsayımsal bir işletme şişenin yeni olduğunu düşünür, çünkü kapağı farklı renktedir. Araştırma dosyasında gövde oranı, omuz çizgisi, yüzey deseni ve kapak görünümü ayrı karşılaştırılır. Renk farkının bütün görünüm içindeki rolü değerlendirilir; tek ayrıntı otomatik uygunluk sonucu sayılmaz.
Önceki bir katalogdaki görsel çok benzer, fakat tarihi belirsizse bu açıkça işaretlenir. Ek kaynağa ulaşılmadan varsayımsal tarih kullanılmaz. İşletmenin kendi önceki tanıtımı da araştırma dosyasından çıkarılmaz.
Araştırma raporunda ne bulunmalı?
Kritik bulgular numara veya kalıcı bağlantı, görsel örneği, tarih bilgisi ve karşılaştırma açıklamasıyla sunulmalıdır. Rapor yalnız dosya sayısı veya resim galerisi olmamalıdır. Arama kapsamı ve eksik kalan alanlar da sonuçla birlikte okunmalıdır.
- Kesin tasarım sürümünü ve görünüşleri belirleyin.
- Kullanılan kaynak ve sorguları kaydedin.
- Sicil ile diğer kamuya açık kaynakları ayırın.
- Görünüm özelliklerini ortak tabloda karşılaştırın.
- Tarih ve kaynak belirsizliklerini gösterin.
- Başvuru öncesi değişiklik varsa araştırmanın güncelliğini kontrol edin.
Sık sorulan sorular
Tasarım numarası bulunmazsa görünüm yeni midir?
Hayır. Araştırma kapsamı ve sicil dışındaki açıklamalar da önemlidir. Boş sonuç kesin yenilik belgesi değildir.
Locarno sınıfı korumanın kapsamını tek başına belirler mi?
Sınıflandırma araştırma ve düzenleme aracıdır. Görseller, ürün ve ilgili kurallar birlikte incelenmelidir.
Sadece renk değiştirerek yeni tasarım sonucu çıkar mı?
Genel bir kural verilemez. Farkın görünümün bütünü ve ilgili koşullar içindeki etkisi değerlendirilmelidir.