Ofis toplantısında birlikte çalışan üç profesyonel; temsilî çalışma fotoğrafı.
Marka Tescili

Markayı kullanmamak: İşletme hangi kayıtları gözden geçirmeli?

Türkiye’de tescil tarihinden itibaren 5 yıl içinde haklı sebep olmadan ciddi kullanılmayan veya kullanımına kesintisiz 5 yıl ara verilen marka için iptal gündeme gelir. Beş yıl dolunca sicil kendiliğinden silinmez; iptal talebi ve inceleme söz konusudur. Güncel sistemde SMK 26 kapsamındaki idarî iptal mercii TÜRKPATENT’tir; hükümsüzlük davası farklı yoldur.

Kayra Patent Bilgi MerkeziSon esaslı güncelleme:
Temsilî görsel

Beş yıllık kural hangi kullanımı arar?

SMK 9, markanın tescilli olduğu mal veya hizmetler bakımından Türkiye’de ciddi kullanımını esas alır. Süre başlangıcı burada tescil tarihidir; markanın on yıllık koruma döneminin başvuru tarihinden hesaplanmasıyla karıştırılmamalıdır. Kullanmamaya ilişkin haklı sebep varsa ayrıca değerlendirilir. Kullanımın yalnız bazı mallarda bulunması kapsam yönünden farklı sonuç doğurabilir.

Kanun, ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanım, yalnız ihracat amacıyla mal veya ambalajda kullanım ve sahibinin izniyle kullanım için de düzenleme içerir. Bu nedenle sadece kendi mağazamda satmadım gözlemiyle bütün kullanım yok sayılmaz; gerçek kullanım ilişkisi ve belgeler incelenir.

İptal talebinden önce yeniden kullanım her durumda çözüm mü?

SMK 26, beş yıllık sürenin dolmasıyla iptal talebinin sunulması arasında ciddi kullanımı düzenler; ancak iptal talebi düşünülerek başlatılan kullanımda önceki üç aylık döneme ilişkin özel kural bulunur. Bu yüzden son anda birkaç işlem yapmanın her dosyayı kurtardığı söylenemez. Kullanımın gerçekliği, dönemi ve nedeni birlikte değerlendirilir.

İptal talebi tebliğ edilen marka sahibi için kanunda bir aylık cevap/delil süresi ve bu süre içinde talep edilirse bir aya kadar ek süre düzeni vardır. Somut bildirimin alınma ve süre hesabı ayrıca kontrol edilir. Bu kural, diğer marka itirazlarının cevap sürelerine otomatik taşınmamalıdır.

Kayıtlı kapsam ile satış faaliyetini ayırın

Başvuruda geniş bir liste bulunması, listedeki her faaliyetin fiilen yapıldığını göstermez. Güncel ürün kataloğunu kayıt kapsamıyla eşleştirin. Kullanılan, geçici olarak bırakılan ve hiç başlanmamış faaliyetleri ayrı işaretleyin. Bu çalışma tek başına hukukî sonuç çıkarmaz; risk incelemesinin verisini hazırlar.

Markanın hangi sürümünün kullanıldığı da önemlidir. Belgede görünen işaret ile ambalajdaki veya web sitesindeki sürüm farklıysa dosyada bunu açıklayın. Üçüncü kişilerce veya grup şirketince kullanım varsa izin ve ticari ilişki kayıtları da değerlendirmeye girebilir.

Belge eksikliğiyle kullanım eksikliğini karıştırmayın

İşletme gerçekten satış yapmış fakat kayıtlarını düzenli saklamamış olabilir. Diğer taraftan yalnız web sitesinde bir logo bulunması bütün faaliyetlerde kullanım yapıldığını göstermeyebilir. Arşiv kontrolünde bu iki durum ayrı ele alınmalıdır. Sonradan belge üretmek veya tarih değiştirmek yerine mevcut kayıtların neyi gösterdiği doğru anlatılır.

Temsili örnek: Bir marka sahibi birkaç ürün grubunu bıraktığını fark eder. Hemen bütün kaydın kaybolduğunu varsaymak yerine ilgili kapsam, dönem, gerekçeler ve mevcut belgeler değerlendirilir. Kullanılmama veya iptal sorularında genel bir blog cümlesinden otomatik sonuç çıkarmak yerine güncel işlem koşulları incelenir.

Portföy gözden geçirmesini düzenli hale getirin

Ürün kapanışı, yeniden markalama, lisans ve yenileme kararlarında kullanım dosyasını da inceleyin. Bir bildirim gelirse asıl evrak, kapsam ve takvim öncelikle doğrulanmalıdır. TÜRKPATENT marka kaynakları ve güncel işlem tarifesi resmî başlangıç noktalarıdır; dosyanın koşulları ayrı çalışma gerektirir.

  • Son kapsam listesini güncel ürünlerle eşleştirin.
  • İşaretin kullanılan sürümlerini tarihleriyle ayırın.
  • Kullanım belgelerini ürün ve dönem bazında düzenleyin.
  • Lisanslı veya izinli kullanımları ilgili sözleşmeyle bağlayın.
  • Bırakılan faaliyetlerin ticari gerekçelerini kayıt altına alın.
  • Somut talep veya bildirim varsa işlem yolunu ayrıca doğrulatın.
MERAK ETTİKLERİNİZ

Sık sorulan sorular

Belgem varsa kullanım belgesi saklamama gerek var mı?

Evet. Kayıt belgesiyle fiilî kullanım farklı konulardır. Kullanıma ilişkin anlaşılır ve tarihli arşiv tutulması yararlıdır.

İnternet sitesinde logo bulunması bütün kullanımı gösterir mi?

Tek başına böyle bir sonuç vermez. İlgili ürün/hizmet, dönem ve ticari faaliyet bağlantısı değerlendirilir.

Kullanılmayan her marka otomatik silinir mi?

Otomatik bir sonuç varsayılmamalıdır. İlgili koşullar, talep ve işlem yolu somut dosyada değerlendirilmelidir.

Kaynaklar ve dayanaklar